Işık ölçümü ve histogram

Pozometre ne yapmaya çalışır?

Fotoğraf makinendeki pozometre, sahneden geri yansıyan ışığı ölçer ve sahneyi ortalama gösterecek ayarları seçer. Buradaki ortalama, siyahla beyazın yaklaşık ortasındaki orta gri tondur (genellikle yaklaşık %18 yansıtma olarak anılır; bu yaklaşık bir kabuldür).

Açık ve koyu tonların karışık olduğu sıradan sahnelerde bu iyi çalışır. Sahne gerçekten çoğunlukla aydınlık ya da karanlıksa şaşar. Karla kaplı bir arazi donuk griye çekilir; koyu zemindeki siyah bir köpek soluk griye itilir.

Çözüm pozlama telafisidir. Kar ya da parlak bir kumsal için yaklaşık +1 ile +2 stop dene. Kadrajı dolduran koyu bir konu için yaklaşık −1 stop dene. Bunlar başlangıç değerleri; sonucu kontrol et.

Ölçüm modları ve ne zaman kullanılacakları

Değerlendirmeli (matris ya da çok bölgeli de denir): makine kadrajı birçok bölgeye ayırır ve bunları tartar; çoğu zaman odak noktasına ek ağırlık verir. Günlük varsayılanın bu olsun.

Merkez ağırlıklı: tüm kadrajı okur ama ortayı daha çok sayar. Ortadaki bir konunun arkası çok aydınlık ya da karanlıksa kullanışlıdır; akıllı davranmaya çalışmadığı için sonucu tahmin etmek kolaydır.

Spot: yalnızca küçük bir daireyi, genellikle kadrajın yüzde birkaçını okur. Karanlık sahnede ışık alan bir yüz, ay ya da arkadan aydınlatılmış bir konu gibi yalnızca küçük bir alanın önemli olduğu durumlarda kullan.

Mod hangisi olursa olsun, pozometre okuduğu alanı yine orta griye taşımaya çalışır. Beyaz bir gelinliği spot ölçümle ölçsen bile telafi eklemezsen gri çıkar.

Histogram nasıl okunur?

Histogram, parlaklığın çubuk grafiğidir. Sol kenar tam siyah, sağ kenar tam beyazdır; aradaki her şey koyudan açığa bir gri tonudur.

Herhangi bir noktadaki yükseklik, o parlaklıkta kaç piksel olduğunu gösterir. Solda yüksek bir tepe çok gölge, sağda yüksek bir tepe çok aydınlık alan demektir.

Bu sayfada bir dağ manzarası histogramıyla yan yana duruyor: koyu orman solda bir tümsek oluşturuyor, gri kayalar ortayı dolduruyor, parlak gökyüzü ve kar sağa doğru yer alıyor.

Histogram, arka ekrandan daha güvenilirdir; ekranın parlaklığı ayarlara ve güneş ışığına göre değişir.

Patlama ve yanıp sönen uyarı

Grafik sağ kenara sıkıca dayanıyorsa bazı parlak alanlar hiç ayrıntı kalmadan bembeyaz olmuştur. Buna patlama (clipping) denir. Sol kenara dayanıyorsa gölgeler düz siyaha dönmüştür.

Birçok makine, önizlemede patlamış alanları yanıp söndürebilir (highlight uyarısı). Bunu aç: ayrıntının tam olarak nerede kaybolduğunu gösterir.

Güneş, sokak lambaları ya da parlak yansımalarda küçük patlamalar sorun değildir. Bir yüzde, beyaz bir gömlekte ya da önemsediğin bulut ayrıntısında patlama varsa düzeltmeye değer; genellikle pozu üçte bir ile bir tam stop azaltmak yeter.

Sağa pozlama, kısaca

Dijital sensörler parlak tonlarda koyu tonlara göre daha temiz ayrıntı kaydeder. Karanlık bir fotoğrafı sonradan aydınlatmak gürültüsünü de aydınlatır.

Bu yüzden raw çekerken, ihtiyacın olan parlak alanları patlatmadan pozu olabildiğince aydınlık tutmak, yani histogramı sağ kenara doğru itmek iyi bir alışkanlıktır. Düzenlerken biraz koyulaştırırsın ve gölgelerde daha az gürültü kalır.

Abartma: parlak alanlar bir kez patlarsa geri getirilemez. JPEG çekiyorsan ya da sahne hızlı değişiyorsa normal pozlama daha güvenlidir.

İyi bir histogram neye benzer?

İdeal bir şekil yoktur. İyi histogram, sahneye uyan ve istenmeyen patlama içermeyendir.

Kar sahnesi ya da parlak kumsal: sağa yığılır. Bu doğrudur, fazla pozlama değildir.

Gece şehir ya da low-key portre: sola yığılır, ışıklar için sağda birkaç sivri çubuk olur.

Sisli sabah: ortada dar bir tümsek, iki kenarda hiçbir şey.

Güneşe karşı gün batımı: çoğu zaman iki kenar da dolar. Biraz patlamayı kabul etmen ya da farklı pozları birleştirmek için basamaklama (bracketing) yapman gerekebilir.