Odak uzaklığı, görüş açısı ve kırpma faktörü

Odak uzaklığı nedir?

Odak uzaklığı, objektif sonsuza netlendiğinde optik merkezi ile sensör arasındaki yaklaşık mesafedir. Her objektifin üzerinde milimetre olarak yazar: 24 mm, 50 mm, 70-200 mm.

Bu, objektifin kendi özelliğidir. 50 mm'lik bir objektif hangi makineye takılırsa takılsın 50 mm'dir; makineden makineye değişen, sensörün bu görüntünün ne kadarını kaydettiğidir.

Görüş açısı

Görüş açısı, dünyanın ne kadar geniş bir diliminin kareye girdiğidir. Odak uzaklığı kısaldıkça açı genişler; odak uzaklığını iki katına çıkarmak açıyı kabaca yarıya indirir.

Tam karede (36 x 24 mm) yaklaşık köşegen açılar: 14 mm'de yaklaşık 114°, 24 mm'de 84°, 35 mm'de 63°, 50 mm'de 47°, 85 mm'de 29°, 200 mm'de 12°, 400 mm'de 6°. Sayfadaki diyagram bu eğriyi gösteriyor.

Ultra geniş: yaklaşık 20 mm'nin altı. Geniş: yaklaşık 20-35 mm. Normal: yaklaşık 40-60 mm, gözün sahneyi algılayışına yakın. Kısa tele: yaklaşık 70-135 mm. Uzun tele: 200 mm ve üstü.

İstediğin objektif ve sensör kombinasyonunu denemek için sayfadaki görüş açısı hesaplayıcısını kullanabilirsin.

Kırpma faktörü ve eşdeğer odak uzaklığı

Kırpma faktörü, bir sensörün köşegeninin tam kareden kaç kat küçük olduğunu gösterir. Tipik değerler: APS-C yaklaşık 1,5 (bazı makinelerde yaklaşık 1,6), Micro Four Thirds 2, 1 inçlik kompaktlar yaklaşık 2,7.

Küçük sensör, objektifin oluşturduğu görüntünün yalnızca ortasını kaydeder; bu yüzden kadraj daha dar görünür. Aynı görüş açısını veren tam kare objektifi bulmak için odak uzaklığını kırpma faktörüyle çarp: APS-C'de (x1,5) 35 mm, yaklaşık 52 mm gibi kadrajlar; Micro Four Thirds'te 25 mm, 50 mm gibi.

Bu "eşdeğer odak uzaklığı" kadrajı karşılaştırmanın bir yoludur, yeni bir odak uzaklığı değildir. Objektifin kendisi değişmez.

Telefonlar da aynı fikri kullanır. Sensörleri çok küçük olduğu için gerçek odak uzaklıkları da küçüktür (çoğu zaman 4-9 mm); bu yüzden üreticiler eşdeğer değeri yazar. "24 mm" ya da "26 mm" diye anılan ana kamera, tam karedeki o objektif gibi kadrajlar. "3x" ya da "5x" kamera kabaca 70-120 mm eşdeğeridir.

Perspektif mesafeyle ilgilidir

Yaygın bir inanışa göre uzun objektifler sahneyi "sıkıştırır", geniş açılar ise "uzatır". Oysa yakındaki ve uzaktaki nesnelerin birbirine göre boyutu yalnızca makinenin durduğu yere bağlıdır.

Dene: Arkasında dağlar olan birini 10 metreden 200 mm ile çek, sonra aynı noktadan 50 mm ile. 50 mm'lik fotoğrafı aynı kadraja kırptığında perspektif birebir aynıdır; yalnızca ayrıntı kaybolur.

Asıl olan şu: Uzun objektif, konuyu kadraja sığdırmak için seni geri çekilmeye iter; artan mesafe arka planı daha büyük ve daha yakın gösterir. Geniş açı ise seni yaklaşmaya iter; yakındaki şeyler büyür, arka plan küçülür. Kol mesafesinden geniş açıyla çekilen bir yüzün bozuk, aynı yüzün yaklaşık 2-3 metreden doğal görünmesinin nedeni budur.

Sabit mi, zum mu?

Sabit (prime) objektifin tek bir odak uzaklığı vardır. Genellikle daha küçük, hafif ve parlaktır (f/1.4-f/2 yaygındır); kadrajı ayaklarınla ayarlarsın.

Zum objektif 24-70 mm ya da 70-200 mm gibi bir aralığı kapsar; yerinden kıpırdamadan kadrajı değiştirebilirsin. Seyahat ve etkinliklerde rahattır ama fiyatına göre daha büyük ve daha az parlak olma eğilimindedir.

Pek çok kişi bir zumla başlar, en çok hangi odak uzaklıklarını kullandığını fark eder, sonra o noktaya bir sabit objektif ekler.

Tipik kullanımlar (tam kare eşdeğeri)

Manzara, iç mekân, mimari: yaklaşık 14-35 mm.

Sokak, seyahat, gündelik: yaklaşık 28-50 mm.

Portre: yaklaşık 85-135 mm, yüzü güzel gösteren bir mesafeden.

Spor ve yaban hayatı: 200-600 mm, çünkü yaklaşamazsın.

Bunlar yaklaşık alışkanlıklardır, kural değil; nerede durduğunu düşündüğün sürece her odak uzaklığı işe yarayabilir.