Çocuk ve evcil hayvan fotoğrafı: hiç yerinde durmayan öznelerin net fotoğrafları
Çocuklar ve evcil hayvanlar fotoğraflaması en keyifli ama aynı zamanda en zor öznelerdendir. Aniden hareket ederler, poz vermezler ve en güzel anlar saniyenin küçük bir kesrinde biter. İyi haber şu: makineyi harekete göre ayarlarsan zor işin çoğunu o yapar. Hızlı bir enstantane, özneyi takip eden otomatik odak ve her an için bir seri kare. Gerisi nerede durduğuna ve ne kadar sabırlı olduğuna bağlı. Bu rehber önce ayarları, sonra konumu, ışığı, telefon sürümünü ve hayvanları sakin ve güvende tutmak için birkaç kuralı anlatıyor.
Başlangıç ayarları
| Ayar | Buradan başla | Bölüm |
|---|---|---|
| Mod | Enstantane önceliği (S/Tv) ya da Otomatik ISO ile manuel | 4 |
| Enstantane | Sakin 1/250 sn, oyun 1/500 sn, koşu 1/1000 sn ve üstü | 1 |
| Diyafram | f/2.8–f/5.6 | 4 |
| ISO | Otomatik ISO, üst sınır yaklaşık 6400 | 4 |
| Odak | Göz ya da hayvan algılamalı sürekli odak (AF-C/AI Servo) | 2 |
| Çekim modu | Sürekli (seri), düşük ya da orta hız | 3 |
| Flaş | Kapalı; pencere ışığı kullan | 6 |
1Hareketi donduran bir enstantane seç
Çocuk ve hayvan fotoğraflarındaki bulanıklık çoğunlukla odak hatası değil, hareket bulanıklığıdır: deklanşör açıkken özne kımıldamıştır. Hareket ne kadar hızlıysa pozlamanın da o kadar kısa olması gerekir. Oyuncağıyla oturan bir çocukla çimenlikte koşan bir köpek çok farklıdır.
Aşağıdaki değerler yaklaşık pratik kurallardır. Mesafe de önemlidir: yakından kadrajı yatay geçen bir özne, uzaktan sana doğru gelen bir özneden daha hızlı enstantane ister.
- Sakin anlar (oturma, kitap okuma, uykulu bir kedi): yaklaşık 1/250 sn.
- Normal oyun, emekleme, yürüme, etrafı koklayan bir köpek: yaklaşık 1/500 sn.
- Koşma, zıplama, top kovalayan köpek, salıncaktaki çocuk: 1/1000 sn ya da daha hızlı.
- Uçuşan tüyler, su sıçramaları, sıçrayan bir kedi: ışık izin veriyorsa 1/2000 sn.
- Birkaç kareyi ekranda yakınlaştırarak kontrol et; kenarlar lekeliyse bir kademe hızlandır.
2Göz algılamalı sürekli odak kullan
Tek çekim odakta makine odağı bir kez kilitler ve durur. Birkaç santim öne eğilen bir çocuk, geniş diyaframlarda zaten odak dışındadır. Sürekli odak, deklanşöre yarım bastığın ya da odak düğmesini tuttuğun sürece ayarlamaya devam eder; takip modları özneyi kadraj boyunca izler.
Yeni makinelerin çoğu insan gözünü, birçoğu hayvan gözünü de (köpek, kedi, kuş) bulabilir. Bu özneler için en yararlı özellik budur, çünkü fotoğrafı net gösteren şey net gözlerdir.
- Odak modunu sürekliye al (çoğu markada AF-C, Canon'da AI Servo).
- Makine özneyi kadraj boyunca izleyebilsin diye geniş ya da takip odak alanı seç.
- Göz algılamayı aç, özne türünü insan ya da hayvan olarak ayarla; bazı makineler otomatik seçer.
- Arka düğme odağını düşün: odağı arkadaki bir düğmeye taşıyınca odaklama ve çekim ayrılır, takibi kontrol etmek kolaylaşır.
3Kısa seriler halinde çek
İfadeler saniyenin onda birinde değişir: göz kırpma, başını çevirme, dil çıkarma. Seri çekim, düğmeyi basılı tuttuğun sürece saniyede birkaç kare alır; böylece her şeyin yerine oturduğu tek kareyi seçebilirsin.
Çok hızlı seriler hafıza kartını çabuk doldurur ve ayıklamayı yorucu hale getirir. Aile fotoğrafları için düşük ya da orta seri hızı genellikle yeterlidir.
- Çekim modunu sürekli düşük ya da ortaya ayarla (yaklaşık saniyede 5–10 kare).
- Düğmeyi basılı tutmak yerine doruk anlarda üç ila altı karelik kısa seriler çek.
- Makine kaydederken takılmasın diye hızlı bir hafıza kartı kullan.
- Zayıf kareleri kısa sürede sil; her seriden yalnızca en iyi bir iki kareyi tut.
4Otomatik ISO enstantaneyi korusun
İç mekânda hızlı bir enstantane çoğu zaman yeterli ışık bırakmaz. Otomatik ISO bunu çözer: enstantaneyi ve diyaframı sen sabitlersin, makine ISO'yu yalnızca gerektiği kadar yükseltir. Biraz gürültülü ama net bir fotoğraf, temiz ama bulanık bir fotoğraftan iyidir.
Bazı makineler diyafram önceliğinde Otomatik ISO için en düşük enstantane ayarı da sunar. Makine, ISO'yu yükseltmeden önce enstantaneyi seçtiğin değerde ya da üstünde tutar.
- Enstantane önceliği (S/Tv) ya da Otomatik ISO açık manuel mod kullan.
- Diyafram önceliğinde Otomatik ISO en düşük enstantanesini yaklaşık 1/250–1/500 sn'ye ayarla.
- Makinenin iyi kaldırdığı bir ISO üst sınırı belirle; yeni modellerde çoğu zaman yaklaşık 3200–6400.
- Yumuşak bir arka plan için f/2.8–f/4 civarında başla; iki çocuk ya da bir çocuk ve bir hayvan birlikteyse ikisi de net kalsın diye f/5.6 kullan.
5Onların göz hizasına in
Ayakta duran bir yetişkinin yüksekliğinden çekilen fotoğraflar çocuklara ve hayvanlara yukarıdan bakar; onları küçük gösterir ve kadraja bolca zemin girer. Onların hizasına inmek izleyiciyi onların dünyasına sokar ve göz temasını çok güçlendirir.
Arka plan da iyileşir: halı ya da kaldırım yerine arkalarındaki oda ya da bahçe görünür ve daha kolay flu olur.
- Objektif göz hizasına gelsin diye diz çök, otur ya da yere uzan.
- Makinende açılır ekran varsa kullan; yere yatmadan makineyi alçakta tutabilirsin.
- Öznenin arkasına sade, kalabalık olmayan bir arka plan gelecek şekilde yer değiştir.
- Rahat bir mesafede dur; kısa bir telefoto (tam karede yaklaşık 50–85 mm) biraz geride kalmanı sağlar.
6Pencere ışığını kullan
Büyük bir pencere, sıradan oda lambalarından daha hızlı enstantanelere yetecek kadar parlak, yumuşak ve yüze yakışan bir ışık verir. Yandan gelen ışık yüzlere biçim verir ve gözlerde yansıma noktaları denen küçük parıltılar oluşturur.
Pencereden doğrudan giren güneş daha serttir ve keskin gölgeler yapar. Bulutlu günler ya da güneşe bakmayan bir pencere en yumuşak ışığı verir.
- Oyunu pencerenin yakınına taşı: ışık yandan gelecek şekilde, pencereden bir iki metre uzakta.
- Garip renk kaymalarını önlemek için karışık oda ışıklarını kapat ya da beyaz dengesini gün ışığına ayarla.
- Güneş doğrudan içeri giriyorsa ince beyaz bir perdeyle yumuşat.
- Gölge tarafındaki beyaz bir çarşaf ya da duvarla ışığın bir kısmını geri yansıt.
7Sabırlı ol, oyna ve ödül kullan
Bir yürümeye yeni başlamış çocuğu ya da köpeği bir yetişkin gibi yönlendiremezsin. En iyi fotoğraflar genellikle etkinliği bölmekten değil, ona katılmaktan çıkar. Önce makineye alışmalarına izin ver; birçok hayvan deklanşör sesine ve kendisine dönen objektife meraklı ya da gergin yaklaşır.
Evcil hayvanlarda ödül mamaları ve oyuncaklar asistanındır. Objektifin hemen üstünde tutulan sesli bir oyuncak ya da bir ses, gözleri bir iki saniyeliğine makineye çeker.
- Hayvanın makineyi koklamasına izin ver ve bir ödül ver; makine olumlu bir şey haline gelsin.
- Göz teması için ödülü ya da oyuncağı objektifin hemen üstünde tut; her seriden sonra ödüllendir.
- Çocuklara "gülümse" demek yerine bir oyun oyna, bir görev ver ya da sevdiği oyuncağı anlatmasını iste.
- Çekimleri kısa tut, yaklaşık 10–15 dakika; kimse sıkılmadan ya da gerilmeden bitir.
- Sen çekerken ödülleri ve dikkat dağıtmayı bir yardımcı üstlensin.
8Çocukları ve hayvanları telefonla çek
Telefonlar iyi ışıkta çocuklar ve hayvanlar için gayet iyi iş görür ve komik bir şey olduğunda genellikle zaten elindedir. Loş odalarda telefon yavaş enstantane seçer ve bulanıklık oluşur; bu yüzden ışık ve seri çekim daha da önemlidir.
- Pencere yanında ya da dışarıda çek; telefon için en büyük iyileşme iyi ışıktır.
- Seri çekimi (çoğu zaman deklanşöre basılı tutarak ya da kaydırarak) ya da canlı/hareketli fotoğrafı kullan, sonra en iyi kareyi seç.
- Hareketli özneler için gece modunu kapat; hareketi bulanıklaştıran uzun pozlamalar kullanır.
- Alçal ve gözlere dokunarak odakla; portre modunu yalnızca sakin anlarda kullan, tüylerde ve hızlı harekette zorlanabilir.
- Dijital zumdan kaçın; yaklaş ya da varsa telefonun telefoto objektifini kullan.
9Flaşı kullanma, herkesi güvende tut
Bir hayvanın yüzüne yakın patlayan flaş onu ürkütebilir; tekrarlanan flaşlar makineden korkmasına yol açabilir. Birçok hayvanın gözünün arkası flaşı güçlü yansıtır ve parlayan gözler oluşur. Bebeklerde ve çocuklarda sürekli flaş yorucudur ve havayı bozar.
Güvenlik her fotoğraftan önce gelir. Bir kare için çocuğu ya da hayvanı asla riskli bir yere koyma ve hayvanın beden dilindeki stres işaretlerini izle.
- Flaşı kapat; bunun yerine pencere ışığını ya da daha aydınlık bir odayı kullan.
- Hayvanlarda yatık kulak, esneme, dudak yalama ya da kıstırılmış kuyruk gibi stres işaretlerini izle ve ara ver.
- Bebekleri ya da hayvanları ikinci bir yetişkin tutmadan ya da gözetmeden yüksek yüzeylere, su kenarına ya da alışılmadık pozlara koyma.
- Makine askılarını, objektif kapaklarını ve küçük aksesuarları küçük çocukların ve hayvanların ulaşamayacağı yerde tut.
- Başkalarının çocuklarını ya da hayvanlarını çekmeden önce izin iste ve hayır cevabına saygı göster.
Başlamadan önce
- Enstantane önceliği ya da Otomatik ISO ile manuel
- Oyun için 1/500 sn, koşu için 1/1000 sn ve üstü
- Göz ya da hayvan algılamalı sürekli odak
- Seri çekim, düşük ya da orta hız
- Hızlı hafıza kartı ve şarjlı pil
- Pencere yakınında bir oyun alanı
- Ödül, oyuncak ya da bir yardımcı
- Flaş kapalı