Makro ve yakın çekim fotoğrafçılığı

Kısaca
- Gerçek makro, konunun sensörde gerçek boyutunda veya daha büyük görünmesidir (1:1 büyütme).
- Yakın mesafede alan derinliği son derece daralır; çoğu zaman birkaç milimetre ya da daha azdır.
- f/8–f/11, 1/200 sn ve flaş ya da tripodla başlayın (yaklaşık).
- Fotoğraf için canlıları incitmeyin ya da yerinden oynatmayın; gözlemleyin ve sahneyi bulduğunuz gibi bırakın.
Makro ve yakın çekim nedir
Yakın çekim, küçük bir konuyu kadrajda büyük gösterir. Dar anlamıyla makro fotoğrafçılık ise konunun sensöre gerçek boyutunda veya daha büyük yansıtılmasıdır; buna 1:1 ya da 1× büyütme denir. 12 mm'lik bir böcek sensörün 12 mm'sini kaplar.
Makro etiketli birçok objektif yalnızca 1:2 veya 1:4'e ulaşır; bu aslında yakın çekimdir. Etiketler gevşek kullanılır ve iyi bir fotoğraf için tam 1:1'e ulaşmak şart değildir.
Kısa bir tarihçe
19. yüzyılda fotoğrafçılar bitkileri, böcekleri ve mineralleri bilim için kaydetmek amacıyla yakın çekim ve mikrofotoğraf kullandı. 1920'lerde Karl Blossfeldt gibi sanat fotoğrafçıları bitki formlarının ünlü yakın çekim çalışmalarını yaptı.
Özel makro objektifler, körükler ve halka flaşlar 20. yüzyılın ikinci yarısında yaygınlaştı. Bugün odak istifleme yazılımları ve yakın odaklı telefonlar makroyu neredeyse herkes için erişilebilir kıldı.
Ekipman ve odak uzaklıkları
En kolay yol özel bir makro objektiftir. En sevileni 90–105 mm civarıdır (tam kare); 1:1'de yaklaşık 15 cm'lik rahat bir çalışma mesafesi verir (yaklaşık), böylece böcekler daha az rahatsız olur. 50–60 mm civarındaki objektifler daha ucuzdur ama sizi daha yaklaştırır; 150–200 mm ise ürkek konular için daha fazla mesafe sağlar.
Daha ucuz seçenekler: yakın çekim filtreleri (vidalı ek mercekler), uzatma tüpleri (makine ile objektif arasına giren boş ara halkalar) ve normal bir objektifi ters takmak. Tüpler ve ters objektif ucuzdur ama ışık kaybettirir ve netlemeyi yavaşlatır.
Faydalı ekler: tripod veya kum torbası, ince ayar için netleme rayı, difüzörlü küçük bir flaş ve bir reflektör.
Başlangıç ayarları
Diyafram: f/8 ile f/11 iyi bir dengedir (yaklaşık). Daha fazla kısmak alan derinliğini artırır ama f/16'nın ötesinde kırınım ayrıntıyı yumuşatmaya başlar.
Enstantane: elde ve flaşla çekerken makinenizin flaş senkron hızını kullanın, çoğu zaman 1/200 sn. Flaşsız ve elde en az 1/250 sn hedefleyin, çünkü küçük titremeler de büyür. Tripodda ve hareketsiz bir konuda her hız olur.
ISO: ışığın izin verdiği kadar düşük; flaşla ISO 100–400 tipiktir. Netleme: birçok makrocu manuel netliği istediği büyütmeye ayarlar ve konu keskinleşene kadar hafifçe öne arkaya sallanır.
Işık ve kompozisyon
Çok yakın çalıştığınız için makine ve objektif ışığı kesebilir. Difüzörlü flaş eşit ışık verir ve hareketi dondurur; büyük ve yumuşak bir difüzör parlak böceklerde sert yansımayı önler. Arazide kapalı havanın yumuşak ışığı mükemmeldir.
Neyin net olacağını seçin: böceklerde öncelik genellikle gözlerdir. Sensörü konunun ana düzlemine paralel tutarak daha fazlasını o ince net bölgeye sığdırın.
Arka plana dikkat edin: uzak ve sade bir arka plan pürüzsüz bir renk akışına dönüşür. Açınızı biraz değiştirin, tüm hava değişir.
Odak istifleme, sık hatalar ve etik
1:1'de f/8 ile alan derinliği yalnızca bir milimetre kadar olabilir (yaklaşık). Odak istifleme, farklı mesafelere netlenmiş birkaç kareyi tek bir net görüntüde birleştirir. En iyi sonucu hareketsiz konularda, tripod ve netleme rayıyla ya da makinenin odak basamaklama moduyla verir.
Sık hatalar: neredeyse hiçbir şeyin net olmadığı kadar açık diyafram; kırınımın her şeyi yumuşattığı kadar kısık diyafram; makine sarsıntısı ve kalabalık arka plan.
Etik: canlı böcekleri soğutmayın, yapıştırmayın, iğnelemeyin ya da yerlerini değiştirmeyin; bir kare için bitkileri ezmeyin. Nadir bitkilere ve yuvalara dokunmayın, park kurallarına uyun. İyi bir makro fotoğraf ardında iz bırakmamalıdır.
Deneyebileceğiniz bir alıştırma
Evde bozuk para, yaprak ya da çatal gibi sıradan bir nesne bulun. Objektifinizin veya telefonunuzun izin verdiği en yakın mesafeden bir kez f/4, bir kez f/11 ile çekin ve ne kadarının net olduğunu karşılaştırın.
Ardından önden arkaya doğru kademeli netlenmiş beş kare çekin ve istifleme yazılımıyla birleştirin. Kaç kare gerektiğini ve kenarlarda hale oluşup oluşmadığını not edin.