Ana sayfa › Kompozisyon

Simetri, desenler ve deseni bozmak

7 dk okuma · Güncellendi:

Simetri, bir çizginin iki yanına ya da bir merkezin çevresine eşleşen yarılar yerleştirir ve sakin, resmî bir görünüm verir. Desenler ise şekilleri, çizgileri ya da renkleri kadraj boyunca tekrarlar. İkisi de tam karşıdan ve hassas hizalamayla çekildiğinde güçlenir; deseni bozan tek bir öğe çoğu zaman konu olur.

Simetri, desenler ve deseni bozmak
Görsel: Basile Morin, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

  • Simetri hassas hizalama ister; küçük hatalar yanlışlık gibi görünür.
  • Simetride ortalamak doğrudur, üçler kuralına aykırı olsa da.
  • Deseni kadraja doldurmak, kenarların ötesinde sürdüğünü düşündürür.
  • Desendeki tek bir kırılma, farklı bir renk ya da bir insan gibi, odak noktası olur.

Simetri türleri

Ayna (yansıma) simetrisi kadrajı dikey ya da yatay bir çizgi boyunca eşleşen iki yarıya böler. Cepheler, koridorlar, köprüler ve yüzler tipik örneklerdir.

Işınsal simetri bir merkezden dışa doğru yayılır; kubbeler, döner merdivenler, çiçekler ve tekerlekler gibi. Gözü ortaya çeker ve orada tutar.

Su, cam ya da parlak zeminlerdeki yansımalar, olmayan yerde simetri yaratır. Rüzgârsız bir gün ve yüzeye yakın alçak bir bakış açısı yansımayı daha temiz yapar.

Simetriyi hassas çekmek

Tam olarak simetri ekseninin üzerinde dur. Bulmak için zemin karoları ya da bir kapının ortası gibi işaretler kullan ve kadrajın iki kenarındaki boşluğun eşit olup olmadığına bak.

Makineyi düz ve sensörü konuya paralel tut; yoksa dikey çizgiler dengesiz biçimde birbirine yaklaşır ve simetri bozulur. Izgara ve dahili su terazisi yardımcı olur.

Tripod küçük yana kaydırmalar yapmanı sağlar. Kalan küçük hatalar sonradan perspektif ve kırpma araçlarıyla düzeltilebilir; bunun bedeli biraz çözünürlük kaybıdır.

Desenler ve tekrar

Desen, tekrar eden her öğedir: pencereler, kiremitler, stadyumdaki koltuklar, ekin sıraları, dalgalar ya da istiflenmiş mallar.

Kadrajı kenardan kenara doldurmak desenin sonsuza dek sürdüğünü düşündürür. Bir kenar bırakmak ise nerede bittiğini gösterir; bu da ilgi çekici olabilir.

Uzun odak uzaklıkları mesafeyi sıkıştırır ve tekrar eden öğeleri sıkı biçimde üst üste dizer; geniş açıyla eğik bakmak ise bir sırayı uzaklaşan bir ritme dönüştürür. Yandan gelen ışık, önden ışıkta düz görünen desenlerdeki dokuyu ortaya çıkarır.

Deseni bozmak

Her şey tekrar ettiğinde göz istisnayı arar. Siyah şemsiyeler arasında kırmızı bir şemsiye, kapalı bir cephede açık tek bir pencere ya da boş basamaklarda tek bir insan neredeyse anında konu olur.

Kırılmayı dikkatle yerleştir. Merkez dışı konumlar genellikle daha hareketli hissettirir; simetrik bir sahnenin tam ortasındaki kırılma ise bilinçli ve resmî görünür.

Bazen kırılmayı beklersin: karolu bir meydandan geçen bir yaya ya da bir direk sırasına konan bir kuş. Kadrajı önceden kur ve sabırlı ol.

Sık yapılan hatalar

Neredeyse simetri hata gibi görünür. Yarılar eşleşmiyorsa ya tam hizala ya da asimetri bilinçli görünsün diye eksenden açıkça uzaklaş.

Kenarlardaki dikkat dağıtıcı nesneler temiz bir deseni bozar. Deklanşöre basmadan önce köşeleri kontrol et.

Odak noktası olmayan bir desen duvar kâğıdı gibi gelebilir. Dikkati tutmuyorsa ilgi katacak ışık, doku ya da bir kırılma ara.

Deneyebileceğin bir alıştırma

Simetrik bir konu bul ve üç şekilde çek: tam ortalanmış, eksenden biraz kaymış ve eksenden açıkça kaymış. Hangisinin bilinçli göründüğüne karar ver.

Sonra bir desen bul ve bir öğenin onu bozmasını bekle. Kırılmalı ve kırılmasız kareleri karşılaştır.

Sık sorulan sorular

Simetri için konuyu ortalamak doğru mu?

Evet. Simetri ortalamaya dayanır. Üçler kuralı bir kılavuzdur, yasa değil.

Simetrik bir karede çizgileri nasıl düz tutarım?

Makineyi düz ve sensörü konuya paralel tut, ızgara ve su terazisi kullan, küçük hataları düzenlemede düzelt.

Desenler için en iyi objektif hangisi?

Uzun objektifler tekrar eden öğeleri sıkı dizer; eğik açıdan geniş açı uzaklaşan bir ritim yaratır. İkisi de farklı etkilerle işe yarar.

Deseni bozmak neden işe yarar?

Göz farkları arar. Tekrarlarla dolu bir alanda tek bir istisna öne çıkar ve odak noktası olur.

Kaynaklar

Okumaya devam et