Çerçeve içinde çerçeve
Çerçeve içinde çerçeve, fotoğraftaki kapı, pencere, kemer ya da sarkan dal gibi konuyu çevreleyen bir şekildir. Dikkati toplar, sahnenin önüne bir katman ekleyerek derinlik yaratır ve fotoğrafın nerede çekildiğine dair bağlam verir. Doğada dallar ve kaya kemerleri, şehirde kapılar ve pencereler kolayca bulunabilen çerçevelerdir; çerçevenin konudan daha sade ve karanlık kalması işe yarar.

Kısaca
- İkincil bir çerçeve, dikkati içindekine yöneltir.
- Ön plandaki çerçeve bir katman ekler; sahne daha derin hissedilir.
- Çerçeve tam ya da kısmi olabilir; tek bir karanlık kenar bile işe yarar.
- Çerçevenin kendisine değil, içindeki alana göre pozla.
Çerçeveler neden işe yarar?
Fotoğrafın kenarları zaten bir çerçevedir. İçine ikinci bir çerçeve eklemek izleyiciye nereye bakacağını iki kez söyler ve konunun çevresindeki dikkat dağıtıcıları gizler.
Çerçeveler katman da yaratır. Ön planda bir kapı, ortada bir insan, arkada bir sokak üç ayrı derinlik verir; düz bir fotoğraf neredeyse içine yürünebilecek bir mekâna dönüşür.
Ressamlar da uzun zamandır kenarlardaki karanlık ön plan şekillerini gözü içeri itmek için kullanır; bu yönteme repoussoir denir.
Çerçeve bulmak
Mimari çerçevelerle doludur: kapılar, pencereler, kemerler, avlu kapıları, tüneller, köprüler ve binalar arasındaki boşluklar.
Doğa daha gevşek çerçeveler sunar: sarkan dallar, mağara ağızları, kaya kemerleri, yapraklar arasındaki boşluklar ve bir vadinin biçimi.
Çerçeve ışık ve gölgeden de oluşabilir; karanlık bir odadaki güneş huzmesi ya da gece sokak lambasının oluşturduğu ışık havuzu gibi. İnsanlar da kollar, şapkalar ya da kalabalıkla birbirini çerçeveleyebilir.
Tam ve kısmi çerçeveler
Tam çerçeve konuyu her yönden kuşatır. Güçlü ve grafiktir ama şekil fazla kusursuz ya da fazla ortalanmışsa katı hissettirebilir.
Kısmi çerçeve yalnızca bir iki kenarı kapatır; örneğin üstteki dallar. Daha doğal görünür ve sahneye nefes alacak yer bırakır.
Çerçeve konuyu desteklemeli, onunla yarışmamalıdır. Dikkatin arka planında kalması için konudan daha sade, daha karanlık ya da daha az net tut.
Derinlik ve netlik
Neyin net olacağına karar ver. Yakın bir çerçeve ve uzak bir konu için f/8–f/16 gibi küçük bir diyafram ikisini de makul ölçüde net tutabilir (yaklaşık; objektife ve mesafeye bağlıdır).
Daha geniş bir diyaframla çerçevenin flulaşmasına izin vermek onu bir tül gibi gösterir ve dikkati net konuya iter. Bu, objektife çok yakın yapraklar ya da otlarla iyi çalışır.
Çerçeveye olan uzaklığın onun ağırlığını değiştirir. Geri çekilirsen çerçeve ince bir kenarlığa dönüşür; yaklaşırsan fotoğrafın daha büyük bir kısmını kaplar.
Çerçeveler için pozlama
Çerçeveler çoğu zaman içinden görünen manzaradan çok daha karanlıktır; güneşli bir sokağı çevreleyen loş bir kapı aralığı gibi. Çerçevenin içindeki parlak alana göre ölç ve çerçevenin gölgeye ya da siluete düşmesine izin ver.
İkisinde de ayrıntı istiyorsan aradaki fark tek bir pozlamanın kaldırabileceğinden fazla olabilir. Pozlama basamaklama ve birleştirme ya da çerçeveye ışık eklemek seçeneklerdir.
Histograma bak: konu alanında patlamış parlak tonlar, karanlık bir çerçeveden genellikle daha kötüdür.
Sık hatalar ve bir alıştırma
Garip biçimde kesilmiş, hafifçe eğik ya da konuya değen çerçeveler kazara olmuş gibi görünür. Çerçevenin kenarıyla konu arasında açık bir boşluk bırak.
Parlak noktalarla dolu kalabalık bir çerçeve gözü merkezden uzaklaştırır. Daha sade bir şekil seç ya da açını değiştir.
Alıştırma: bir kapı ya da pencere bul ve aynı sahneyi içinden üç farklı uzaklıktan çek. Çerçevenin baskın hâlden ince bir ayrıntıya nasıl dönüştüğünü gör.
Sık sorulan sorular
Çerçeve konuyu tamamen çevrelemeli mi?
Hayır. Üstteki dallar ya da bir yandaki duvar gibi kısmi çerçeveler çoğu zaman tam kuşatmadan daha doğal görünür.
Çerçeve net olmalı mı?
Duruma bağlı. Net çerçeve bağlam ekler; flu çerçeve tül gibi hissettirir ve dikkati konuya iter.
Karanlık bir kapı ile parlak bir sokağı nasıl pozlarım?
Sokağa göre pozla ve kapının kararmasına izin ver. İkisi de gerekiyorsa basamaklayıp birleştir ya da ön plana ışık ekle.
Çerçeveleme yalnızca mimari için mi?
Hayır. Ağaçlar, kayalar, insanlar, gölgeler ve ışık; manzara, portre ve sokak fotoğraflarında da çerçeve oluşturabilir.