Ana sayfa › Kompozisyon

Perspektif ve bakış açısı

8 dk okuma · Güncellendi:

Fotoğrafta perspektifi makinenin durduğu yer belirler: konuya uzaklığı ve yüksekliği. Odak uzaklığı yalnızca bu görüntünün ne kadarının kaydedileceğine karar verir. Yaklaşmak boyut farklarını abartır, uzaklaşmak düzleştirir. Yüksek ve alçak açılar bir konunun ne kadar büyük, küçük ya da güçlü hissettirdiğini değiştirir.

Perspektif ve bakış açısı
Görsel: PattayaPatrol, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

  • Perspektif objektife değil, makinenin konumuna bağlıdır.
  • Objektifin “sıkıştırması” aslında daha uzakta durmanın etkisidir.
  • Alçak açılar konuyu uzun ve güçlü, yüksek açılar küçük gösterir ya da düzeni ortaya koyar.
  • Makineyi eğmek paralel dikeyleri birleştirir; düz tutmak onları dik tutar.

Perspektif ne demek?

Perspektif, belirli bir noktadan bakıldığında nesnelerin boyutlarının ve aralarındaki mesafelerin nasıl göründüğünü anlatır. Yakın nesneler büyük, uzaktakiler küçük görünür ve paralel çizgiler bir kaçış noktasında birleşiyormuş gibi olur.

Fotoğrafta bu ilişkileri makinenin konumu belirler. Aynı noktadan farklı objektiflerle çekilmiş iki fotoğrafın perspektifi aynıdır; biri ötekinin daha küçük bir kırpımını gösterir, o kadar.

Mesafe, odak uzaklığı ve sıkıştırma efsanesi

Teleobjektiflerin mekânı sıkıştırdığı, geniş açıların ise uzattığı sık söylenir. Görünümü asıl değiştiren mesafedir. Uzun objektif seni daha geride durmaya yöneltir; uzaktan bakınca yakın ve uzak nesnelerin göreli boyutları birbirine yaklaşır.

Bunu deneyebilirsin: bir sahneyi geniş açıyla çek, sonra geri çekil ve kadrajı daha uzun bir objektifle doldur. İlk konumdaki geniş açı karesini aynı kadraja kırp; perspektif aynıdır, yalnızca ayrıntı farklıdır.

Bu yüzden önce istediğin boyut ilişkisine göre mesafeyi, sonra onu çerçeveleyecek odak uzaklığını seç. Portrede yaklaşık 1,5–3 m'lik bir mesafe genellikle doğal yüz oranları verir (yaklaşık).

Alçak açılar

Aşağıdan çekmek konuyu daha uzun, güçlü ve heybetli gösterir. Binalar, ağaçlar ve insanlar büyür; gökyüzü temiz bir arka plana dönüşür.

Yere yakın çok alçak konumlar, çim, su birikintisi ya da parke taşı gibi ön plan dokularını öne çıkaran bir “solucan bakışı” verir. Ayrıca konunun arkasında neyin hizalandığını da değiştirir.

Yüzlerde dikkatli ol: güçlü bir alçak açı çeneyi ve burun deliklerini büyütebilir. Bilinçli kullan.

Yüksek açılar

Yukarıdan çekmek konuları daha küçük ya da savunmasız gösterir ve düzeni, deseni ortaya koyar: sokaklar, masalar, kalabalıklar ya da bir bahçe planı.

Tam tepeden kuş bakışı ya da “flat lay” görünüm derinliği ortadan kaldırır ve sahneyi şekillere dönüştürür; yemek, nesne ve grafik desenler için uygundur.

Merdivenler, köprüler, balkonlar ve tepeler özel ekipman olmadan yükseklik sağlar. Yerin güvenli ve izinli olduğundan her zaman emin ol.

Birleşen dikey çizgiler

Makineyi bir binaya doğru yukarı eğdiğinde dikey kenarları içe doğru yatar. Bu doğal bir perspektiftir ama mimaride hata gibi görünebilir.

Sensörü dik tut; konuyu sığdırmak için geri çekil ya da daha yükseğe çık. Perspektif kontrol (shift) objektifleri ve düzenleme düzeltmeleri çizgileri düzeltebilir; düzenleme görüntünün bir kısmını kırpar.

Ya da güçlü bir yukarı eğimle birleşmeyi abart ki bilinçli görünsün.

Deneyebileceğin bir alıştırma

Bir ağaç ya da bir kişi gibi bir konu seç. Dört kare çek: yer seviyesinden, bel hizasından, göz hizasından ve yukarıdan. Sonra konuyu aynı boyutta tutarak iki kare daha çek: yakından geniş açıyla ve uzaktan daha uzun bir objektifle.

Arka planın nasıl değiştiğini karşılaştır. Konu ile çevresi arasındaki ilişkiyi objektifin değil, konumun değiştirdiğini göreceksin.

Sık sorulan sorular

Teleobjektif perspektifi sıkıştırır mı?

Kendi başına hayır. Sıkıştırma daha uzakta durmaktan gelir. Teleobjektif yalnızca o mesafeden sıkı kadraj yapmanı sağlar.

Fotoğraflarımda binalar neden yatıyor?

Çünkü makine yukarı eğik. Sensörü dik tut, geri ya da yukarı çık veya shift objektif ya da yazılımla düzelt.

Portre için en iyi yükseklik nedir?

Konunun göz hizası doğaldır. Biraz yukarısı hoş görünebilir; alçak açılar güç hissi verir.

Bir sahneyi nasıl daha derin gösteririm?

Geniş açıyla bir ön plan öğesine yaklaş; orta mesafeye ve arka plana da bir şey dahil et.

Kaynaklar

Okumaya devam et