Mekanik ve elektronik deklanşör
Mekanik deklanşör pozlamayı başlatıp bitirmek için fiziksel perdeler kullanır. Elektronik deklanşör ise sensörü satır satır okur; sessizdir ve titreşim yapmaz ama hızlı hareketi çarpıtabilir, yapay ışıkta bantlanmaya yol açabilir ve flaş kullanımını sınırlayabilir. Birçok makine ara seçenek olarak elektronik ilk perde de sunar.

Kısaca
- Mekanik odak düzlemi deklanşörleri iki hareketli perde kullanır; çok kısa sürelerde bu hareketli bir yarıktır.
- Elektronik deklanşör sensörü satır satır okur; yavaş okuma kayan deklanşör çarpıklığı yapar.
- Flaş, bütün sensörün aynı anda açık olmasını ister; bu da flaş senkron hızını belirler.
- Titreşen ışıklar hızlı enstantanede, özellikle elektronik deklanşörde, bantlara yol açabilir.
Mekanik odak düzlemi deklanşörleri
Değiştirilebilir objektifli makinelerin çoğunda sensörün hemen önünde bir odak düzlemi deklanşörü vardır. İlk perde açılarak pozlamayı başlatır, ikinci perde onu izleyerek bitirir.
Kısa enstantanelerde ikinci perde, ilki işini bitirmeden hareket etmeye başlar; sensör hareket eden bir yarıktan pozlanır. Kadrajın her bölümü yine doğru süreyi alır ama hepsi aynı anda değil. Mekanik perdeler hızlıdır, çoğu zaman birkaç milisaniyede geçer; bu yüzden çarpıklık küçüktür.
Elektronik deklanşör ve kayan deklanşör
Elektronik deklanşörde hareketli parça yoktur. Sensör satır satır sıfırlanır ve okunur; sıfırlama ile okuma arasındaki süre pozlamadır. Sessizdir, titreşim yapmaz, çok kısa sürelere ve hızlı seri çekime izin verir.
Bütün satırları okumak zaman alır. Okuma örneğin yaklaşık 1/30 sn sürerse (yaklaşık, çok değişir) hareket eden bir konu ya da hızlı bir kaydırma yukarıdan aşağıya farklı anlarda kaydedilir. Dikey çizgiler eğilir, pervaneler bükülür, golf sopaları kıvrılır. Buna kayan deklanşör (rolling shutter) çarpıklığı denir. Daha hızlı yığılmış sensörler okumayı kısaltır ve etkiyi azaltır.
Elektronik ilk perde
Birçok makine karma bir seçenek sunar: pozlama elektronik olarak başlar, mekanik bir perde bitirir. Bu, tripodda orta hızlarda hafif bulanıklığın yaygın nedeni olan ilk perde sarsıntısını ortadan kaldırır.
Çok kısa sürelerde ve geniş diyaframda bazen dengesiz pozlama ya da tuhaf bokeh biçimleri oluşturabilir; orada tam mekanik deklanşör daha güvenlidir.
Flaş senkronu
Flaş patlaması çok kısadır, çoğu zaman saniyenin binde birinden kısadır. Bütün kadrajı aydınlatması için o anda sensörün tamamen açık olması gerekir. Bunun gerçekleştiği en hızlı enstantane flaş senkron hızıdır; odak düzlemi deklanşörlerinde çoğu zaman yaklaşık 1/160–1/250 sn'dir (yaklaşık).
Bundan hızlıda kadrajın bir kısmı kapalı kalır ve koyu bir bant görürsün. Yüksek hızlı senkron (HSS), flaşı çok kez ardışık yakarak bunu aşar; bedeli güç kaybıdır. Bazı objektiflerde ve kompakt makinelerde bulunan merkezi (yaprak) deklanşörler ortadan açılır ve neredeyse her hızda senkron yapar.
Elektronik deklanşörde yavaş okuma yüzünden flaş çoğu zaman kullanılamaz ya da çok daha yavaş hızlarla sınırlıdır. Bütün pikselleri aynı anda okuyan global deklanşörlü sensörler hem çarpıklıktan hem bu sınırdan kurtulur.
Bantlanma ve titreşim
Birçok LED ve floresan ışık, şebeke frekansının iki katında titreşir: 50 Hz şebekede saniyede 100, 60 Hz şebekede 120 kez. Kısa enstantanelerde farklı satırlar ışığı farklı parlaklıkta yakalar ve yatay bantlar görürsün.
Elektronik deklanşörde okuma daha yavaş olduğu için bu daha çok görülür. Çözümler: titreşime uyan bir enstantane kullanmak (50 Hz'de 1/50 ya da 1/100 sn, 60 Hz'de 1/60 ya da 1/120 sn), mekanik deklanşöre geçmek ya da varsa makinenin titreşim önleme özelliğini açmak.
Hangi deklanşörü kullanmalı?
Törenlerde ve yaban hayatında sessizlik için, uzun objektif ve makroda titreşimi önlemek için ve yavaş hareket eden konularda çok hızlı seri çekim için elektronik deklanşörü kullan.
Flaşla, sensörün yavaş okuyorsa hızlı hareket eden konularda ya da kaydırmalarda ve titreşen yapay ışık altında mekanik deklanşörü kullan. Sessiz çekim perde aşınmasını azaltır; ama modern mekanik deklanşörler on binlerce, hatta daha fazla çalışma için tasarlanır.
Sık sorulan sorular
İç mekânda fotoğraflarımda neden bantlar var?
Işıklar büyük olasılıkla titreşiyor. 50 Hz şebekede 1/50 ya da 1/100 sn, 60 Hz'de 1/60 ya da 1/120 sn dene ya da mekanik deklanşöre geç. Türkiye'de şebeke 50 Hz'dir.
Elektronik deklanşörle flaş kullanabilir miyim?
Çoğu zaman hayır ya da yalnızca yavaş hızlarda, çünkü sensörün okunması çok uzun sürer. Makinenin kılavuzuna bak.
Elektronik deklanşör makineyi korur mu?
Ömrü sınırlı olan deklanşör perdelerindeki aşınmayı önler; ama çoğu mekanik deklanşör normal kullanımda uzun yıllar dayanır.
Global deklanşör nedir?
Bütün pikselleri aynı anda yakalayan bir sensördür. Kayan deklanşör çarpıklığını ortadan kaldırır ve flaşla çok yüksek hızlarda senkron yapabilir.