Fotoğraf makinesi bakımı ve sensör temizliği

Fotoğraf makineleri göründüğünden dayanıklıdır, ama toz, parmak izi, nem ve sıcaklık zamanla iz bırakır. Bakımın çoğu nazik ve hızlıdır: herhangi bir şeye dokunmadan önce gevşek tozu al, yalnızca gerektiğinde sil ve makineyi kaldırırken kuru tut. Sensör tozu kulağa korkutucu gelir, ama değiştirilebilir objektifli her makinede normaldir ve çoğu zaman yalnızca havayla kolayca temizlenir. Bu rehber en basit ve güvenli adımlardan daha riskli olanlara doğru ilerliyor ve işi ne zaman servise bırakman gerektiğini açıkça söylüyor.
Hızlı başvuru
| İş | Araç ya da ayar | Bölüm |
|---|---|---|
| Objektif tozu | Körük, sonra yumuşak fırça | 1 |
| Objektif lekesi | Lens sıvısıyla mikrofiber bez | 1 |
| Toz testi | f/16, gökyüzü ya da beyaz duvar, hafif odak dışı | 2 |
| İlk sensör temizliği | Makinenin dahili temizliği | 3 |
| İnatçı lekeler | El körüğü, gövde ağzı aşağı bakarken | 4 |
| Yapışkan leke ya da yağ | Islak çubuk ya da yetkili servis | 5 |
| Saklama | Silika jelli kuru kutu, %40–50 nem | 7 |
1Objektifi doğru sırayla temizle
Objektif üzerindeki toz aşındırıcıdır. Hemen silersen taneler kaplamayı çizebilir; bu yüzden önce hep gevşek parçacıkları al, sıvıyı yalnızca geriye kalanlar için kullan. Ön mercekteki biraz toz görüntüyü neredeyse hiç etkilemez; lekeler ve parmak izleri ise özellikle ışığa karşı çekimde çok daha fazla etkiler.
Objektife ya da sensöre asla ağzınla üfleme. Nefes nem ve minik tükürük damlacıkları taşır; bunlar kuruyunca tozdan daha zor çıkan lekelere dönüşür.
- Objektifi aşağı bakacak şekilde tut ve el körüğüyle cama hava üfle; toz aşağı düşsün.
- Kalan parçacıkları temiz, yumuşak bir objektif fırçasıyla merkezden dışa doğru süpür.
- Temiz bir mikrofiber beze bir iki damla lens temizleme sıvısı damlat (asla doğrudan cama değil) ve merkezden dışa doğru nazik dairelerle sil.
- Bezin kuru bir yeriyle bitir, arka merceği de aynı şekilde temizle ve iki kapağı da tak.
2Sensör tozunu f/16 testiyle bul
Sensördeki toz her fotoğrafta aynı yerde duran yumuşak, koyu lekeler olarak görünür; en çok gökyüzü gibi düz alanlarda fark edilir. Geniş diyaframlarda o kadar bulanıktır ki hiç fark etmeyebilirsin; küçük diyaframlarda keskinleşir ve belirginleşir. Bir test karesi tozun nerede olduğunu ve temizliğe gerçekten gerek olup olmadığını gösterir.

- Diyafram önceliğine (A ya da Av) geç, f/16 ya da f/22 ve ISO 100 ayarla.
- Açık bir gökyüzünü ya da eşit aydınlanmış beyaz bir duvarı, objektif manuel odakta ve hafifçe odak dışındayken çek.
- Görüntüyü bilgisayarda büyüterek incele ve lekeler belirginleşsin diye kontrastı artır.
- Görüntünün ters olduğunu unutma: fotoğrafın üstündeki bir leke sensörün altındadır.
3Makinenin dahili temizliğini kullan
Değiştirilebilir objektifli makinelerin çoğunda, sensörün ön filtresini bir an ultrasonik titreşimle sarsan bir toz azaltma sistemi bulunur. Gevşek tozu iyi temizler ve tamamen güvenlidir; bu yüzden her zaman ilk adım olmalıdır. Birçok makine bunu açılışta ya da kapanışta kendiliğinden yapar.
- Kurulum menüsünde sensör temizliği ya da toz önleme seçeneğini bul ve 'şimdi temizle'yi seç.
- Makine masada dik dururken iki üç kez çalıştır.
- Makinen sunuyorsa açılışta ya da kapanışta otomatik temizliği aç.
- Ne kaldığını görmek için f/16 testini tekrarla.
4Sensörde körük kullan
Lekeler kaldıysa sonraki güvenli adım lastik bir el körüğüdür. Canon ve Sony gibi üreticiler bunu kılavuzlarında anlatır. Önemli olan yalnızca hava üflemektir: körükte fırça olmasın, sprey hava kullanılmasın ve sensöre dokunulmasın.
Sprey ya da basınçlı hava sensöre soğuk itici gaz ve buz püskürtebilir; gücü deklanşöre ya da sabitleyiciye zarar verebilir. Makine bakımında hiç kullanma.
- Bataryayı tam şarj et ve kılavuzda anlatıldığı gibi manuel sensör temizliği modunu seç (DSLR'de bu mod perdeyi açar).
- Makineyi gövde ağzı aşağı bakacak şekilde tut; toz yeniden yerleşmek yerine dışarı düşsün.
- Körüğün ucunu gövde ağzının dışında tut ve birkaç güçlü üfleme yap.
- Gövde kapağını ya da objektifi hemen tak ve toz testini tekrarla.
5Islak temizlik: riskleri bil
Bazı parçacıklar yapışır: polen, mekanizmadan gelen yağ lekeleri ya da kurumuş damlalar. Bunlar doğru genişlikte bir sensör çubuğu ve sensöre özel bir sıvıyla ıslak temizlik ister. Dikkatle yapıldığında deneyimli kullanıcılar için olağan bir iştir; ama bir kayma filtreyi çizebilir ya da sensör kaplamasına zarar verebilir ve onarımı pahalıdır.
Kendine güvenmiyorsan ya da makine garantideyse yetkili servis ya da güvenilir bir fotoğraf dükkânı akıllıca seçimdir. Birçoğu hızlı ve uygun fiyatlı sensör temizliği sunar.
- Önce dahili temizliği ve körüğü dene; tozun çoğu böyle gider.
- Yalnızca sensör boyutuna uygun çubuklar ve sensör için yapılmış sıvı kullan; her denemede yeni bir çubuk al.
- Hafif bir baskıyla her yönde tek ve yavaş bir geçiş yap, sonra dur ve yeniden test et; ovalama.
- Bir iki denemeden sonra lekeler kalıyorsa ya da yağ veya çizik görüyorsan makineyi profesyonel servise götür.
6Objektifi güvenle değiştir
Sensör tozunun çoğu objektif takılı değilken içeri girer. Sensörü sonsuza dek kapalı tutamazsın, ama aradaki süreyi kısaltabilir ve açıklığı tozdan ve rüzgârdan uzak tutabilirsin.
- Önce makineyi kapat; sensör tozu çeken statik yük tutmasın.
- Sırtını rüzgâra ver ve objektif çıkmışken gövde ağzını aşağı çevir.
- Sonraki objektifi arka kapağı gevşetilmiş olarak hazır tut ve hızlıca değiştir.
- Gövde ve arka kapakları temiz tut, objektif çıkar çıkmaz tak; kum, toz ya da serpinti içinde objektif değiştirmekten kaçın.
7Kuru sakla ve mantardan korun
Objektif mantarı sıcak, nemli ve karanlık yerlerde ürer: aylarca dolapta bırakılmış bir çanta onun için idealdir. Kaplamayı aşındırdıktan sonra çıkmayabilir. En iyi önlem sabit ve düşük nemdir; kabaca bir kural olarak yaklaşık %40–50 bağıl nem hedefle. Çok kuru ortam, yani yaklaşık %30'un epey altı, yağları ve contaları kurutabilir.
Silika jel, kapalı bir kaptaki nemi çeken ucuz bir kurutucudur. Yalnızca makul ölçüde kapalı bir kutuda işe yarar ve dolunca yeniden kurutulması gerekir.
- Makineyi ve objektifleri birkaç silika jel paketiyle ve tercihen küçük bir higrometreyle birlikte kapalı bir kutuda ya da kuru dolapta sakla.
- Jelin göstergesi renk değiştirince onu kurut (paketteki talimata uy; birçok tür düşük ısıda fırında kurutulabilir) ya da yenisiyle değiştir.
- Ekipmanı uzun süre çantasında bırakma; çıkar, kullan ya da arada bir ışık ve hava almasını sağla.
- Objektifleri iki kapağı takılı olarak, kaloriferden, nemli duvarlardan ve doğrudan güneşten uzakta sakla.
8Bataryalara iyi bak
Lityum iyon makine bataryaları tam dolu tutulduğunda, aylarca boş bırakıldığında ya da sıcağa maruz kaldığında daha hızlı yaşlanır. Soğuk havada bir süre kapasite kaybederler ve ısınınca toparlanırlar.
- Uzun süre saklarken bataryaları yaklaşık yarı dolu tut ve birkaç ayda bir kontrol et.
- Orijinal ya da güvenilir bir şarj cihazı kullan; şişen ya da ısınan bataryayı kullanmayı bırak.
- Bataryaları yazın arabanın içi gibi sıcak yerlerden uzak tut.
- Soğukta yedekleri iç cebinde taşı ve zayıfladıkça değiştir.
9Yağmur, soğuk ve sıcakla başa çık
Hava koşullarına karşı sızdırmazlık yardımcı olur ama su geçirmezlik değildir; objektif birleşim yerleri çoğu zaman zayıf noktadır. Ani sıcaklık değişimleri yoğuşmaya yol açar: soğuk bir makineyi sıcak bir odaya getirmek içini ve dışını buğulandırabilir. Sıcak da en az o kadar zararlıdır; güneşte bekleyen bir arabanın içi kolayca 60 °C'yi aşar ve bu bataryalar, yağlar ve yapıştırıcılar için kötüdür.
- Yağmurda yağmurluk ya da basit bir plastik poşet ve parasoley kullan; damlaları kuru bir bezle sil.
- Soğuktan içeri girerken makineyi girmeden önce kapalı bir poşete koy ve açmadan önce bir iki saat yavaşça ısınmasını bekle.
- Deniz serpintisi ya da kumdan sonra gövdeyi hafif nemli bir bezle silip kurula; makineyi asla suyla durulama.
- Makineyi asla sıcak arabada ya da torpido üstünde doğrudan güneşte bırakma.
Bakım seti ve rutin
- El körüğü (fırçasız, sprey hava yok)
- Yumuşak objektif fırçası
- Mikrofiber bezler ve lens temizleme sıvısı
- Temiz tutulan gövde ve arka objektif kapakları
- Dahili sensör temizliği açık
- Birkaç ayda bir f/16 toz testi
- Silika jelli ve higrometreli kuru kutu
- Yağmurluk ve soğuk hava için kapanabilir poşet